نگاه شرکت‌های فنی‌مهندسی گلستان به بازار انرژی کشورهای همسایه؛ از ظرفیت داخلی تا کنسرسیوم صادراتی

به گزارش خبرنگار ما “بر اساس اعلام مسئولان حوزه نیرو در گلستان، از مجموع ۲۶۳ شرکت پیمانکاری و مهندسی برق در استان، هم‌اکنون ۱۵۴ شرکت فعال هستند و در بخش‌های مشاوره، طراحی، اجرا و تأمین تجهیزات فعالیت می‌کنند.

این موضوع در نشست هم‌اندیشی فعالان اقتصادی حوزه نیرو که به ابتکار اتاق بازرگانی گرگان و با حضور رییس مرکز امور بین‌الملل وزارت نیرو و مدیران دستگاه‌های مرتبط برگزار شد، مورد توجه قرار گرفت. در این نشست، توسعه بازارهای هدف در کشورهای همسایه به‌ویژه ترکمنستان به‌عنوان محور اصلی بحث مطرح شد.

اتاق بازرگانی گرگان اعلام کرد از حدود ۱۲ سال پیش با تشکیل انجمن خدمات فنی و مهندسی، زمینه سازماندهی و توانمندسازی فعالان این بخش را فراهم کرده است.

دبیر انجمن صنفی شرکت‌های مهندسی برق گلستان در این نشست گفت: شرکت‌های فعال استان نه‌تنها نیازهای داخلی را پوشش می‌دهند، بلکه توان حضور در پروژه‌های برون‌مرزی را نیز دارند.

سیدمحمود حمیدی تأکید کرد: استفاده از این توان برای صدور فناوری و اجرای پروژه در کشورهای همسایه، نیازمند پشتیبانی بیشتر دستگاه‌های اجرایی است.

یکی از فعالان حوزه آب و آبیاری کشاورزی نیز با اشاره به وجود دانش‌آموختگان توانمند در استان، رفع موانع بانکی و تسهیل شرایط سرمایه‌گذاری را خواستار شد.

از سوی دیگر، پژوهشگران حوزه توسعه معتقدند گلستان باید راهبرد «تجارت مبتنی بر مزیت رقابتی» را دنبال کند؛ به این معنا که با ایجاد زنجیره ارزش و کاهش شدت انرژی در واحد ارزش افزوده، به سمت بنگاه‌های دانش‌بنیان و کم‌وابسته به آب و گاز حرکت کند.

بر اساس آمار اعلام‌شده، سهم گلستان از ارزش افزوده صنعتی کشور نزدیک به ۴ درصد است، در حالی که تنها حدود ۱/۲ درصد انرژی کشور را مصرف می‌کند که بخشی از آن ناشی از فرسودگی فناوری و تجهیزات است. از این رو، تقویت پیوند صنعت و دانشگاه و نقش‌آفرینی شرکت‌های دانش‌بنیان در افزایش بهره‌وری، از الزامات برنامه هفتم پیشرفت عنوان شد.

در بخش تأمین مالی طرح‌ها، مدیرکل امور مالیاتی گلستان از معرفی ۱۰ طرح آبرسانی و تأمین آب شرب به ارزش هزار و ۲۳۰ میلیارد ریال در قالب «مالیات نشان‌دار» خبر داد که حدود ۱۷/۵ درصد اعتبار و ۲۳ درصد تعداد طرح‌های این بخش را شامل می‌شود.

قربانعلی حاجی‌مشهدی با اشاره به ظرفیت ماده ۱۷۲ قانون مالیات‌های مستقیم و بند «خ» ماده ۲۰ قانون برنامه هفتم، گفت: خیران و مؤدیان می‌توانند با مشارکت در طرح‌های دولتی، از مزیت هزینه قابل قبول یا اعتبار مالیاتی بهره‌مند شوند. وی خواستار معرفی شفاف طرح‌های اولویت‌دار وزارت نیرو در استان و تشکیل کارگروه مشترک اتاق بازرگانی با دستگاه‌هایی مانند امور مالیاتی و تأمین اجتماعی برای حل مشکلات شرکت‌های فنی و مهندسی شد.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای گلستان نیز از اختصاص حدود ۴ هزار و ۷۰۰ میلیارد تومان از محل مطالبات برای طرح شیرین‌سازی آب دریای خزر خبر داد و گفت: با محدودیت منابع عمومی، استفاده از تسهیلات خارجی و ابزارهایی مانند اوراق مشارکت اسلامی ضروری است.

ایرج حیدریان افزود: سد دانشمند از سال ۱۳۹۱ با اعتبار بانک توسعه اسلامی اجرا شده و برای افزایش راندمان آبیاری نیز ۹۲/۲ میلیون یورو تسهیلات در سال ۱۳۹۸ اختصاص یافت که تمدید ۳۰ ماهه آن و پیشنهاد ۵۰ میلیون یورو تسهیلات جدید با نرخ حدود ۲ درصد در حال پیگیری است.

دبیر شورای هماهنگی بانک‌های گلستان نیز اعلام کرد: در سفر سال گذشته رییس‌جمهور به استان، ۲۲ هزار میلیارد تومان تسهیلات بانکی برای بخش‌های مختلف مصوب شد که تاکنون ۴۵ درصد آن جذب و پرداخت به متقاضیان واجد شرایط آغاز شده و بانک‌ها آماده حمایت از سرمایه‌گذاران صنعت نیرو هستند.

رییس اتاق بازرگانی گرگان با اشاره به روابط خوب با اتاق مشترک ایران و ترکمنستان، پیشنهاد تشکیل «کارگروه مشترک آب و انرژی استان با محوریت بخش خصوصی» را مطرح کرد. امیر یوسفی شناسایی واحدهای دارای مشکل آب و برق، اولویت‌بندی موانع تولید، تعیین پروژه‌های قابل واگذاری و تدوین نقشه راه کاهش ناترازی را از مأموریت‌های این کارگروه دانست.

رییس مرکز امور بین‌الملل وزارت نیرو نیز در پایان گفت: شرکت‌های ایرانی هم‌اکنون ۹۸ درصد نیاز کشور در صنعت نیرو را تأمین می‌کنند و توان حضور مؤثر در بازار آب و برق منطقه را دارند.

محمدولی علاءالدینی با بیان این‌که ترکمنستان دارای مازاد برق و علاقه‌مند به صادرات آن به ترکیه و عراق است، افزود: این شرایط می‌تواند زمینه همکاری و حضور شرکت‌های ایرانی در پروژه‌های منطقه‌ای را فراهم کند.

وی تشکیل «کنسرسیوم صادراتی» را ضروری دانست و تأکید کرد: وزارت نیرو با ۱۵ کشور از روسیه تا دیگر کشورهای منطقه در حوزه صادرات فنی و مهندسی ارتباط دارد و با بسته‌های حمایتی، دیپلماسی اقتصادی و حمایت از ایرانیان خارج از کشور، توسعه این همکاری‌ها به‌ویژه از مسیر استان‌های مرزی مانند گلستان را دنبال می‌کند.