پیشنهاد «بنیاد نیمروز»:
ثبت ۵ آبان بهعنوان «روز ملی هندسه و تفکر علمی»
به افتخار دانشمند بزرگ ایرانی ـ اسلامی، احمد بن عبدالرحمان سجزی (سیستانی
🔹 گفتوگو با استاد محمد آذری
به گزارش خبرنگار نگارستان اقوام به نقل از بنیاد نیمروز سیستانی ها استاد آذری، درباره پیشنهاد بنیاد نیمروز برای ثبت «روز ملی هندسه و تفکر علمی» توضیح دهید.
محمد آذری:
سیستان، سرزمین زال و رستم، از دیرباز یکی از کانونهای خرد، آگاهی و روشنگری در ایرانزمین بوده است. در قلب این تمدن، شهری بهنام «سجستان» یا «سجِز» (زابل امروزی) قرار دارد که در قرون میانه، میزبان یکی از درخشانترین اندیشمندان عالم اسلام بود: احمد بن عبدالرحمان سجزی؛ دانشمندی که قرنها پیش از گالیله و کپرنیک، نظریه حرکت زمین را مطرح ساخت.
بنیاد نیمروز سیستانیها بهطور رسمی پیشنهاد کرده است که روز ۵ آبان بهعنوان روز ملی هندسه و تفکر علمی در تقویم رسمی کشور ثبت شود؛ روزی برای پاسداشت علم، خرد و میراث فکری ایرانیان.
♦️ چرایی انتخاب ۵ آبان
آذری:
چند دلیل روشن برای این انتخاب وجود دارد:
- عدد پنج یادآور پنجضلعی منتظم و نسبت طلایی در هندسه است.
- واژه آبان از ریشه «آپ» در زبان اوستایی، نماد شفافیت، خرد و جریان اندیشه است.
- آبانماه تداعیکننده سیالیت، دانایی و روشنی ذهنی است.
- افزون بر این، ۵ آبان تاکنون در تقویم ملی هیچ مناسبت رسمی ندارد و ظرفیت تبدیلشدن به نمادی فرهنگی و علمی را داراست.
♦️ اهداف اصلی نامگذاری
- ترویج تفکر علمی و هندسی در نظام آموزشی کشور
- الگوسازی از مفاخر علمی ایران برای نسل جوان
- احیای یاد و نام دانشمندان فراموششده ایرانی در تاریخ علم
- معرفی سیستان بهعنوان خاستگاه اندیشه و دانش در ایران باستان و دوره اسلامی
- پیوند میان دانش، فرهنگ و هویت ملی
♦️ درباره احمد بن عبدالرحمان سجزی
- نام کامل: ابوسهل احمد بن عبدالرحمان سجزی
- زادگاه: شهر سِجِز (سیستان)
- دوره تاریخی: نیمه دوم قرن سوم تا اواخر قرن چهارم هجری
- حوزههای تخصصی: هندسه، ریاضیات، نجوم، طراحی ابزارهای علمی و مهندسی مکانیک
نوآوریهای بزرگ:
سجزی نخستین دانشمند جهان اسلام بود که نظریه حرکت زمین بهدور خورشید را بهصورت علمی مطرح کرد و ابزاری نجومی با نام آلهالسطوح (اسطرلاب دوّار) را اختراع نمود.
بهگفته ابوریحان بیرونی:
«من اسطرلابی دیدم که احمد سجزی بر پایه فرض حرکت زمین ساخته بود.»
♦️ آثار علمی برجایمانده
- العمل بالاسطرلاب
- الاشکال الهندسیة
- رسالهای در حرکت زمین و نظریه افلاک
- مقالات علمی درباره ابعاد، اشکال و روشهای رصد
منابع تاریخی یادشده:
ابوریحان بیرونی (الآثار الباقیه)، ابن ندیم (الفهرست)،
جورج سارتون (Introduction to the History of Science)،
و نیز آثار دانشمندان معاصر از جمله دکتر غلامرضا اعوانی، دکتر ضیاء موحد، دکتر خدیوی و سید حسن صدری افشار.
♦️ دستاوردهای نامگذاری این روز
- آموزشی: گسترش آموزش تفکر علمی و هندسه در مدارس و دانشگاهها
- فرهنگی: بازشناسی هویت علمی ایران در کنار میراث ادبی و اسطورهای
- علمی: تقویت جایگاه ریاضیات، نجوم و مهندسی در ایران
- بینالمللی: معرفی دانشمندان ایرانی به جامعه علمی جهان
♦️ برنامههای پیشنهادی برای گرامیداشت ۵ آبان
- برگزاری مسابقات طراحی و ساخت اسطرلاب ساده برای دانشآموزان
- نشستهای علمی در دانشگاهها و مدارس با موضوع «سجزی و تفکر علمی»
- تولید و انتشار کتاب، مستند کوتاه و موشنگرافی زندگی احمد سجزی
- راهاندازی کارزار رسانهای با هشتگهای #سجزی و #روز_ملی_هندسه
- اعطای نشان احمد سجزی به معلمان و دانشآموزان خلاق در حوزه هندسه
♦️ سخن پایانی استاد آذری
از همه علاقهمندان به فرهنگ و دانش ایرانی دعوت میکنیم—در کنار بنیاد نیمروز—در این حرکت فکری و فرهنگی سهیم باشند.
معلمان، دانشگاهیان، پژوهشگران و هنرمندان میتوانند با تولید اثر، پیشنهاد، یا طراحی نماد این روز مشارکت کنند.
📩 ارسال آثار و پیشنهادات به:
@nimroozonline
- نظرات ارسال شده توسط شما، پس از تایید توسط مدیران سایت منتشر خواهد شد.
- نظراتی که حاوی تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
- نظراتی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط با خبر باشد منتشر نخواهد شد.
ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : 0